Bài viết chuyên ngành

Thiết bị nghiền đá đã qua sử dụng — cần kiểm gì?

Thiết bị nghiền đá đã qua sử dụng là lựa chọn giúp giảm vốn đầu tư và rút ngắn thời gian chờ máy, nhưng chỉ đáng mua khi biết rõ tình trạng con lăn, vành nghiền, hộp giảm tốc và hệ điều khiển. Một buổi kiểm tra kỹ tại chỗ có thể tiết kiệm nhiều tháng sửa chữa và một khoản phụ tùng không nhỏ.

Thiết bị nghiền đá đã qua sử dụng — cần kiểm gì?
Vật liệu đầu vàoĐá vôi, canxi cacbonat, thạch anh, xỉ
Loại thiết bịCon lăn, đứng, kiểu Raymond
Tình trạngĐã dùng hoặc phục hồi
Hạng mục kiểm trọng yếuCon lăn, vành, hộp giảm tốc, phân ly
Quy mô phù hợp1 - 30 t/h

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật

Máy nghiền là thiết bị tuổi thọ dài, có thể chạy hàng chục năm nếu bảo trì đúng. Vì vậy thị trường máy đã qua sử dụng khá sôi động: chủ dây nâng cấp công suất, xưởng giải thể hoặc thay chủng loại sản phẩm đều để lại máy còn dùng tốt. Cái đáng lo không phải tuổi máy mà là tình trạng phụ tùng mòn và chất lượng lần phục hồi trước đó.

Về mặt kỹ thuật, cần chốt trước ba câu hỏi: máy có đạt năng suất và độ mịn mình cần không, tổng chi phí sửa để chạy được là bao nhiêu, và phụ tùng thay thế có sẵn trên thị trường không. Một máy rẻ nhưng hộp giảm tốc đã mòn hoặc vành nghiền nứt có thể ngốn thêm một khoản tương đương nửa giá máy mới chỉ trong vài tháng đầu.

Nguyên lý và quy trình kiểm tra

  1. Kiểm hồ sơ trước: biên bản chạy thử tại xưởng, nhật ký bảo trì, danh mục phụ tùng kèm số máy và ngày sản xuất.
  2. Đo mặt làm việc của con lăn và vành nghiền, so với kích thước gốc; tìm vết nứt, rỗ và mòn lệch một phía.
  3. Nghe và kiểm hộp giảm tốc, ổ trục: tiếng rít, tiếng gõ hoặc vỏ ổ bị đổi màu vì nhiệt đều là dấu hiệu xấu.
  4. Xem cánh phân ly và lót buồng nghiền: cánh kẹt hoặc mòn nhiều làm sai cỡ hạt, lót mỏng hoặc nứt làm giảm tuổi thọ.
  5. Chạy không tải rồi chạy có tải, ghi lại dòng điện, năng suất, độ mịn và độ rung trước khi ký biên bản.

Với máy đã phục hồi, cần biết rõ con lăn được hàn đắp tại chỗ hay thay mới, vì hàn đắp đòi hỏi nung trước và làm nguội có kiểm soát để tránh nứt. Sau khi lắp lại, khe hở và góc nghiêng giữa con lăn với vành phải chuẩn, nếu không máy sẽ mòn lệch và rung rất nhanh sau khi vào tải.

Danh mục kiểm tra máy nghiền đã qua sử dụng
Hạng mụcDấu hiệu tốtDấu hiệu cần loẢnh hưởng
Con lăn và vành nghiềnHàn đắp gần đây, đúng kích thước gốcNứt, rỗ, mòn lệch một bênNăng suất và độ mịn
Hộp giảm tốc, ổ trụcChạy êm, dầu sạch, không đổi màuTiếng gõ, vỏ nóng bất thườngDừng máy đột ngột
Cánh phân lyQuay trơn, khe điều chỉnh linh độngKẹt, mòn cụt cánhSai cỡ hạt thành phẩm
Lót buồng nghiềnCòn dày, không nứtMỏng, nứt, lộ chânMòn vỏ máy, tăng chi phí
Hồ sơ máyĐủ biên bản, số máy, ngày sản xuấtThiếu giấy tờ, lai lịch mờKhó định giá và bảo hành

Cấu hình thiết bị

Nếu mua máy đã phục hồi để cấp bột cho dây mới, nên chọn máy cùng họ thiết bị đang dùng để chia sẻ phụ tùng và kinh nghiệm vận hành: máy nghiền châu Âu MTW cho dải 80 - 325 mesh, máy nghiền kiểu Raymond MTM cho quy mô nhỏ, hoặc máy nghiền đứng LM nếu cần năng suất cao và tích hợp sấy. Máy đã dùng thường thiếu phụ kiện như quạt hút, lốc ly tâm hay tủ điều khiển, nên tính luôn chi phí bổ sung các hạng mục này.

Trước khi quyết định, nên đưa mẫu vật liệu của mình để thử nghiền trên chính máy đó nếu có thể, hoặc ít nhất xem biên bản chạy thử với vật liệu tương tự. Độ mịn và năng suất ghi trên máy chỉ có ý nghĩa khi đúng vật liệu; đá mềm và đá cứng chênh nhau 20 - 40% năng suất ở cùng cấu hình.

Kinh nghiệm từ dây đã chạy

  • Ưu tiên máy đã phục hồi có hồ sơ hơn máy đã dùng nguyên trạng, dù giá cao hơn một chút.
  • Đo mặt làm việc con lăn và vành bằng thước cặp, đừng đánh giá bằng mắt vì mòn đều nhìn khó thấy.
  • Tính trước thời gian chờ phụ tùng: máy cũ đôi khi phải chờ vài tuần cho một chi tiết đơn lẻ.
  • Giữ lại phần thanh toán cuối theo biên bản chạy thử để buộc bên bán xử lý các lỗi ẩn.

Câu hỏi thường gặp

Máy đã dùng và máy phục hồi khác nhau thế nào?

Máy đã dùng thường bán nguyên trạng, chưa kiểm tra sửa chữa, phụ tùng có thể đã gần hết tuổi thọ. Máy phục hồi đã được tháo kiểm, thay hoặc hàn đắp con lăn và vành nghiền, đại tu hộp giảm tốc và chạy thử trước khi giao, nên giá cao hơn nhưng rủi ro thấp hơn nhiều.

Kiểm tra con lăn và vành nghiền thế nào?

Đo lại đường kính và độ dày mặt làm việc rồi so với bản vẽ gốc. Tìm vết nứt, rỗ, vết xước hoặc mòn lệch một bên, vì mòn lệch cho thấy máy từng chạy sai căn chỉnh. Nếu mặt đã được hàn đắp gần đây thì tuổi thọ còn lại tốt hơn nhiều.

Có nên đòi hồ sơ gì trước khi mua?

Nên yêu cầu hồ sơ chạy thử tại xưởng, nhật ký bảo trì, danh mục phụ tùng kèm số máy và chứng nhận xuất xưởng. Vắng những giấy tờ này thì khó xác nhận máy thật sự mới hay đã phục hồi, và đó cũng là lý do để thương lượng giá.

Chạy thử trước khi nhận máy có cần thiết không?

Rất cần. Chạy không tải để nghe tiếng bất thường, rung và nhiệt ổn định, sau đó chạy có tải và theo dõi dòng điện, năng suất, độ mịn. Chỉ khi máy đạt các thông số cam kết trong biên bản mới nên thanh toán phần lớn giá trị.