Máy nghiền bột mì bằng đá — nguyên lý nghiền nguội

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật

Máy nghiền bột mì bằng đá gồm hai đĩa cối xếp trên dưới. Đĩa trên quay, đĩa dưới cố định, giữa hai mặt cối có các rãnh khắc sẵn. Hạt đi từ lỗ ở tâm đĩa trên, men theo rãnh ra ngoài và bị cắt, chà xát dọc đường đi, cuối cùng thành bột thoát ra ở vành ngoài. Cối thường làm bằng granite tự nhiên, đường kính 400 - 1500 mm, quay 15 - 30 vòng mỗi phút nhờ động cơ 2,2 - 30 kW.

Điểm khác biệt so với máy nghiền công nghiệp nằm ở nhiệt độ và cách phá hạt. Tốc độ chậm khiến bột chỉ ấm nhẹ thay vì nóng lên; rãnh cối cắt hạt thay vì đập vỡ nên toàn bộ phần cám và phôi được giữ lại. Nhờ đó bột giữ dầu tự nhiên, vitamin và enzyme, có màu trắng ngà tự nhiên chứ không trắng lạnh. Những dây này vận hành đơn giản, một người đứng máy là đủ, nhưng năng suất tính bằng kg mỗi giờ nên phù hợp sản lượng nhỏ.

Nguyên lý và quy trình

1. Hạt hoặc nguyên liệu khô được sàng làm sạch, loại tạp và đá sỏi để bảo vệ mặt cối.
2. Động cơ truyền qua hộp giảm tốc đưa đĩa cối trên quay ở tốc độ thấp, gần như không tạo tiếng ồn lớn.
3. Nguyên liệu theo lỗ tâm chảy vào khoảng giữa hai cối, bị vừa cắt vừa chà xát khi chạy dọc rãnh.
4. Bột thoát ra vành ngoài, rơi xuống máng thu; chỉnh khe hở cối để điều chỉnh độ mịn thô hay mịn.
5. Bột qua lưới sàng phân loại rồi đóng gói; phần chưa đạt được đưa lại cối xay tiếp.

Khi cần sản lượng lớn hơn, dây bột thực phẩm hiện đại thường chia hai công đoạn: máy nghiền con lăn thép làm nhiệm vụ bóc vỏ và phá hạt, còn khâu hoàn thiện dùng máy nghiền nguội để giữ chất lượng bột. Với dòng khoáng cấp thực phẩm như canxi cacbonat dùng cho thực phẩm và dược phẩm, yêu cầu nhiệt độ và độ tinh khiết còn khắt khe hơn, buộc dây phải kiểm soát nhiệt từ đầu vào.

Cấu hình thiết bị

Nếu mục tiêu là bột thực phẩm cao cấp sản lượng nhỏ, cối đá là lựa chọn đúng: chi phí thấp, quay chậm, giữ mùi. Khi nhu cầu vượt vài tấn mỗi ca hoặc cần bột mịn 200 mesh trở lên, nên chuyển sang máy nghiền công nghiệp. Máy nghiền châu Âu MTW phù hợp dải 80 - 325 mesh cho gia vị, ngũ cốc và khoáng; máy nghiền siêu mịn SCM đạt 325 - 2500 mesh cho bột dược liệu và khoáng thực phẩm yêu cầu hạt rất mịn.

Với vật liệu nhạy nhiệt, yếu tố cấu hình quyết định là làm mát: quạt hút và đường ống khí cần đủ lưu lượng để không cho nhiệt tích trong buồng nghiền, bộ phận tiếp xúc vật liệu nên bằng inox hoặc lót trơ, và toàn dây phải kín để tránh nhiễm tạp. Tách sắt bằng nam châm và lọc túi vải xung khí nén vẫn là hai hạng mục bắt buộc để đạt tiêu chuẩn vệ sinh.

Câu hỏi thường gặp