Bài viết chuyên ngành

Máy nghiền thạch cao — nghiền trước hay nung trước

Thạch cao mềm, chỉ 2 Mohs, nên phần nghiền không khó. Cái khó là thứ tự công đoạn: nghiền trước rồi nung, hay nung trước rồi nghiền, và sản phẩm cuối cần cỡ hạt nào. Chọn sai thứ tự không làm hỏng máy nhưng làm hỏng tính chất của bột, và điều đó thể hiện ở thời gian đông kết của vữa.

Máy nghiền thạch cao — nghiền trước hay nung trước
Độ cứng1,5 - 2 Mohs
Nhiệt nung150 - 180 °C
Cỡ hạt100 - 1200 mesh
Quy mô dây100 - 500 tấn/ngày

Hai tuyến công nghệ, hai mục đích khác nhau

Tuyến chỉ nghiền dùng cho sản phẩm bột thạch cao tự nhiên không cần nung: phụ gia xi măng, phụ gia đất nông nghiệp, chất độn. Quy trình gọn: đập, nghiền, phân ly, đóng bao. Tuyến nung rồi nghiền dùng cho thạch cao xây dựng, bột trét, tấm thạch cao - những sản phẩm cần tính đông kết.

Một số dây chọn nghiền trước rồi nung vì bột mịn nung nhanh và đều hơn. Nhược điểm là bột mịn dễ bám trong thiết bị nung và cuốn theo khí thải, gây mất sản phẩm. Dây nung trước rồi nghiền phù hợp quy mô lớn, nhưng cần làm nguội clanhke thạch cao trước khi vào máy nghiền, nếu không bột sẽ vón.

Chọn tuyến theo sản phẩm
Sản phẩmCỡ hạtTuyến công nghệGhi chú
Phụ gia xi măng200 - 325 meshChỉ nghiềnKiểm soát SO₃ và độ ẩm
Thạch cao xây dựng100 - 200 meshNung rồi nghiềnNhiệt 150 - 180 °C
Bột trét cao cấp200 - 400 meshNung rồi nghiền mịnCần ổn định thời gian đông kết
Thạch cao đúc mỹ nghệ400 - 1200 meshNung, nghiền siêu mịnCần bề mặt nhẵn, ít bọt

Nhiệt độ nung là điểm quyết định chất lượng

Thạch cao hai nước mất 75% nước liên kết ở 150 - 180 °C để thành bán thủy cấp. Nếu nhiệt cao hơn hoặc lưu lâu, bán thủy cấp chuyển thành anhydrit không tan, làm bột mất khả năng đông kết và giảm cường độ. Vì vậy thời gian lưu trong thiết bị nung quan trọng ngang nhiệt độ, và việc xả liệu nhanh sau khi đạt nhiệt là bắt buộc.

Với dây nghiền sau nung, nhiệt độ bột vào máy nghiền nên dưới 80 °C. Bột nóng làm mỡ bôi trơn gối trục loãng, tăng mài mòn vòng nghiền, và trong một số trường hợp làm bột dính vào thành cyclone.

Cấu hình thiết bị theo quy mô

  1. Dây 100 tấn/ngày: đập búa, nghiền Raymond hoặc máy con lăn, cyclone, lọc túi, nung trong lò quay nhỏ.
  2. Dây 300 tấn/ngày: đập hàm, nghiền đứng hoặc MTW, hệ nung liên tục, làm nguội hai cấp, silo chứa.
  3. Dây 500 tấn/ngày trở lên: nghiền đứng tích hợp sấy, hệ nung tầng sôi hoặc lò quay, thu hồi bụi toàn tuyến.

Điểm dễ bỏ qua ở dây lớn là hệ làm nguội. Bột sau nung ra khỏi thiết bị ở 120 - 160 °C; nếu đóng bao ngay, bao bị giòn và bột hút ẩm ngược khi nguội trong kho. Nên có hai cấp làm nguội và silo chứa trung gian để bột ổn định trước khi đóng bao.

Kinh nghiệm triển khai

  • Chốt tuyến công nghệ theo sản phẩm, không theo máy sẵn có.
  • Kiểm tra thời gian đông kết của bột thành phẩm, không chỉ cỡ hạt.
  • Bột nung phải nguội dưới 80 °C trước khi vào máy nghiền.
  • Dự phòng thiết bị tách sắt, thạch cao tự nhiên hay lẫn tạp cứng.
  • Với thạch cao phospho, phải rửa và trung hòa tạp chất trước khi nghiền.

Câu hỏi thường gặp

Thạch cao có cần nung trước khi nghiền không?

Tùy sản phẩm. Phụ gia xi măng và chất độn không cần nung. Thạch cao xây dựng, bột trét và tấm thạch cao bắt buộc phải nung để tạo bán thủy cấp.

Nghiền thạch cao tới bao nhiêu mesh?

Thạch cao xây dựng thường 100 - 200 mesh, bột trét 200 - 400 mesh, đúc mỹ nghệ 400 - 1200 mesh. Mịn hơn mức cần thiết làm tăng chi phí điện mà không cải thiện chất lượng.

Vì sao bột thạch cao bị vón trong silo?

Do đóng bao hoặc chứa khi bột còn nóng, hơi ẩm ngưng tụ trong silo. Cần làm nguội dưới 60 °C và có hệ thông khí cho silo.