Bài viết chuyên ngành

Quy trình nghiền xi măng — những con số quyết định chi phí

Nghiền tiêu thụ khoảng 60 - 65% điện năng của một nhà máy xi măng, và phần lớn con số đó nằm ở máy nghiền xi măng. Chỉ vài thay đổi nhỏ - cấp phối bi, tốc độ quay, hiệu suất bộ phân ly - có thể đổi chênh nhau 8 - 12 kWh mỗi tấn. Bài này đi theo dòng vật liệu và chỉ ra các điểm đo cần theo dõi.

Quy trình nghiền xi măng — những con số quyết định chi phí
Điện năng mạch kín25 - 34 kWh/t
Độ mịn3.200 - 3.600 Blaine
Tải tuần hoàn150 - 350%
Nhiệt độ ra95 - 110 °C

Vật liệu vào và yêu cầu ra

Cấp liệu cho máy nghiền xi măng gồm clanhke, thạch cao và phụ gia khoáng như đá vôi, tro bay, xỉ. Cỡ vào thường dưới 25 mm, độ ẩm clanhke dưới 1%. Sản phẩm ra đo bằng độ mịn Blaine, phổ biến 3.200 - 3.600 cm²/g cho xi măng Portland hỗn hợp, và có thể tới 4.000 - 4.500 cm²/g cho xi măng cường độ cao.

Độ mịn không phải chỉ tiêu duy nhất. Phân bố cỡ hạt quyết định cường độ và độ co ngót: quá nhiều hạt siêu mịn làm tăng nước yêu cầu, quá nhiều hạt thô làm giảm cường độ sớm. Vì vậy mạch kín có bộ phân ly tốt luôn cho xi măng chất lượng ổn định hơn mạch hở dù cùng Blaine.

Thông số vận hành mục tiêu
Thông sốDải mục tiêuHệ quả khi lệch
Tốc độ quay70 - 75% tới hạnChậm: mài mòn; nhanh: bi dính thành
Tỉ lệ nạp bi28 - 35% thể tíchThấp: giảm sản lượng; cao: quá tải động cơ
Cấp phối bi ngăn 160 - 100 mmNhỏ: không phá vỡ clanhke
Cấp phối bi ngăn 215 - 40 mmLớn: không tạo được hạt mịn
Nhiệt độ ra95 - 110 °CTrên 115 °C: thạch cao mất nước
Chênh áp lọc túiDưới 1.500 PaCao: nghẽn túi, giảm thông gió

Vì sao gần như mọi mạch nghiền đều kín

Trong máy bi, giai đoạn nghiền thô hiệu quả hơn nhiều so với giai đoạn tạo hạt siêu mịn. Nếu nghiền hở, muốn đạt Blaine cao phải nghiền rất lâu, phần hạt mịn bị nghiền lại vô ích. Mạch kín tách hạt đạt ra ngay, chỉ trả hạt thô về, nhờ đó giảm nghiền dư và giảm nhiệt sinh ra.

Tải tuần hoàn - tỉ lệ giữa lượng liệu vào bộ phân ly và lượng liệu mới - thường 150 - 350%. Hệ số này quá thấp nghĩa là bộ phân ly cắt quá thô, sản phẩm không đạt; quá cao nghĩa là cắt quá mịn, máy bi bị quá tải. Hiệu suất bộ phân ly hiện đại đạt 75 - 85%, loại cũ chỉ 50 - 60% và đó là khoản tiết kiệm lớn nhất khi nâng cấp.

Kiểm soát nhiệt độ

Khoảng 80 - 90% điện năng nghiền chuyển thành nhiệt. Nhiệt độ xi măng ra khỏi máy nên giữ 95 - 110 °C. Trên 115 °C, thạch cao mất nước kết tinh thành bán thủy cấp, gây đông kết giả và giảm cường độ bê tông. Dưới 90 °C, xi măng dễ đóng bánh trong silo.

Hai công cụ làm nguội là thông gió và phun nước vào ngăn hai. Lượng nước 15 - 30 lít mỗi tấn liệu có thể hạ 15 - 30 °C, nhưng phải khớp với lưu lượng gió để hơi nước không ngưng tụ trong lọc túi. Đây là điểm hay bị làm ẩu vào mùa mưa, khi độ ẩm không khí cao.

Kinh nghiệm vận hành

  • Ghi điện năng riêng theo tấn mỗi ca, đây là chỉ số chẩn đoán sớm nhất.
  • Kiểm tra cấp phối bi mỗi 1.000 - 1.500 giờ, đừng chờ tới kỳ đại tu.
  • Đo nhiệt độ xi măng tại cửa xả, không đo ở silo vì đã nguội.
  • Vệ sinh bộ phân ly và cánh hướng khí là việc mang lại năng suất nhanh nhất.
  • Không tăng Blaine để bù chất lượng clanhke kém, chi phí điện sẽ vượt phần tiết kiệm.

Câu hỏi thường gặp

Nghiền xi măng tiêu thụ bao nhiêu điện mỗi tấn?

Mạch kín thông thường 28 - 34 kWh/t, mạch kín có bộ phân ly hiệu suất cao 24 - 30 kWh/t, mạch hở cũ 32 - 38 kWh/t ở cùng độ mịn 3.200 - 3.600 Blaine.

Vì sao xi măng bị đông kết giả?

Do thạch cao bị mất nước khi nhiệt độ nghiền quá cao, thường trên 115 - 120 °C. Kiểm tra nhiệt độ cửa xả và giảm tải hoặc tăng phun nước.

Có nên thay máy bi bằng máy nghiền đứng?

Nên cân nhắc khi điện năng trên 34 kWh/t hoặc cần tăng công suất tại chỗ. Máy đứng tiết kiệm 25 - 40% điện nhưng chất lượng hạt khác, cần điều chỉnh phối liệu.