Nghiền và đập đá — phân biệt hai công đoạn giảm cỡ hạt

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật

Đập đá là quá trình phá vỡ khối đá lớn bằng lực nén, va đập hoặc cắt, đưa cỡ hạt từ hàng trăm milimét về khoảng 10 - 300 mm. Nghiền là bước tiếp theo, dùng lực ép và ma sát để đưa hạt về cỡ bột, từ 80 mesh cho tới 2500 mesh với các dòng siêu mịn.

Sự khác biệt không chỉ ở cỡ hạt mà ở chi phí. Đập có tỷ số giảm cỡ lớn nhưng điện năng trên mỗi tấn thấp; nghiền có tỷ số giảm cỡ nhỏ nhưng tiêu thụ điện cao gấp khoảng năm lần. Vì thế nguyên tắc kinh điển là đập càng kỹ thì tổng điện dây càng giảm, miễn là không đập quá mức gây bụi và lãng phí.

Nguyên lý và quy trình

1. Đập cấp một: đập hàm hoặc đập nón sơ cấp nhận đá mỏ tới 1000 mm, đưa về dưới 150 - 200 mm.
2. Đập cấp hai: đập nón hoặc phản kích đưa đá về 10 - 40 mm, tùy cỡ liệu máy nghiền yêu cầu.
3. Sàng phân loại: tách cỡ đạt yêu cầu, đưa cỡ quá lớn quay lại đập tiếp.
4. Nghiền: máy nghiền con lăn hoặc máy nghiền đứng đưa hạt về cỡ bột mục tiêu.
5. Phân ly và thu bụi: bộ phân ly cắt biên hạt, lọc túi thu bột thành phẩm.

Về mặt năng lượng, đập chỉ chiếm khoảng một phần sáu tổng điện của dây, phần còn lại nằm ở nghiền. Đó là lý do đầu tư thêm một cấp đập thường hoàn vốn nhanh hơn nâng cấp máy nghiền.

Cấu hình thiết bị

Với dây bột đá vôi và phụ gia xây dựng, cấu hình phổ biến là đập hàm cấp một, đập nón hoặc phản kích cấp hai, rồi máy nghiền châu Âu MTW cho 80 - 400 mesh. Dây lớn cần năng suất từ 20 t/h trở lên dùng máy nghiền đứng LM để hạ điện năng riêng và tích hợp sấy.

Với đá rất cứng như granite hay bazan, đập nón ở cấp hai bền hơn đập phản kích vì ít phụ thuộc búa và tấm va đập. Ngược lại, đá vôi mềm và ít mài mòn lại hợp đập phản kích nhờ cho hạt đều, ít thoi dẹt, có lợi cho cấp nghiền sau.

Câu hỏi thường gặp