Máy nghiền đá và máy đập đá — khác nhau thế nào, phối hợp ra sao

Phân biệt theo chức năng chứ không theo tên gọi

Máy đập đá làm việc ở giai đoạn thô và trung, dùng lực nén, va đập hoặc cắt để phá vỡ khối đá. Máy đập hàm ép vật liệu giữa má hàm cố định và má hàm động, phù hợp với đá cứng. Máy đập côn ép vật liệu giữa nón nghiền và thành côn, dùng cho cấp hai và cấp ba. Máy đập va đập dùng rôto tốc độ cao để bắn vỡ vật liệu, cho sản phẩm có hình dạng đều cạnh hơn nhưng nhạy với đá mài mòn cao.

Máy nghiền đá làm việc ở giai đoạn cuối, dùng lực ép và chà xát để đưa vật liệu về cỡ bột. Máy kiểu Raymond và máy nghiền châu Âu dùng con lăn lăn trên vành nghiền cố định. Máy nghiền đứng dùng con lăn ép trên bàn nghiền quay, kết hợp sấy ngay trong buồng nghiền. Máy nghiền siêu mịn dùng nhiều tầng con lăn và bộ phân loại cánh quay để đạt cỡ hạt nhỏ dưới 10 µm.

Khác biệt về cỡ hạt, lực và năng lượng

Cỡ hạt vào của hai nhóm chênh nhau cả chục lần. Máy đập hàm cỡ lớn nhận đá tới 900 mm, còn máy nghiền chỉ nhận 15 tới 50 mm tùy model. Về đầu ra, máy đập cho hạt từ 10 tới 90 mm, còn máy nghiền cho bột dưới 0,074 mm với dòng thô và xuống tới vài micromet với dòng siêu mịn.

Về năng lượng, xu hướng rất rõ: tỷ lệ giảm cỡ càng lớn thì điện năng riêng càng tăng theo cấp số nhân. Đập từ 900 mm xuống 40 mm tốn ít điện hơn nhiều so với nghiền từ 40 mm xuống 0,05 mm. Chính vì vậy nguyên tắc nghề nghiệp là đập kỹ để nghiền nhẹ: đưa đá vào máy nghiền càng nhỏ và càng đều thì tổng điện năng của cả dây càng thấp.

Trình tự phối hợp trong một dây hoàn chỉnh

1. Đập cấp một bằng máy đập hàm, hạ đá nguyên khai từ vài trăm milimét xuống cỡ 100 mm.
2. Đập cấp hai bằng máy đập côn hoặc va đập, hạ tiếp xuống 15 tới 40 mm.
3. Sàng phân loại để tách cỡ, phần quá cỡ quay lại đập tiếp.
4. Băng tải đưa đá đủ cỡ lên bin chứa của máy nghiền.
5. Cấp liệu định lượng vào máy nghiền con lăn, ra bột theo độ mịn đặt trước.
6. Thu bụi, phân loại tinh và đóng bao thành phẩm.
7. Với vật liệu ẩm, chèn thêm công đoạn sấy để đưa độ ẩm về dưới 1% trước khi nghiền.

Bảng so sánh trực tiếp

Cấu hình nối tiếp và thiết bị giám sát

Ở đầu dây, máy đập cát trục VSI đảm nhiệm vai trò tạo hạt đều cạnh và làm cát nhân tạo trước khi vào tầng nghiền. Phần nghiền bột dùng máy nghiền châu Âu MTW cho dải phổ biến 80 tới 325 mesh, hoặc máy nghiền đứng LM khi dây lớn và cần sấy. Với trường hợp cần bột rất mịn, thêm máy nghiền siêu mịn SCM ở công đoạn cuối.

Điểm thường bị bỏ qua là hệ giám sát. Cảm biến rung phát hiện lệch trục và mòn ổ bi, cảm biến nhiệt theo dõi động cơ và hộp giảm tốc, còn đo tải và dòng điện giúp phát hiện nghiền non tải hoặc quá tải. Với dây có nhiều tầng thiết bị nối tiếp, khớp công suất giữa các tầng quan trọng hơn công suất riêng của từng máy: nếu máy nghiền nhỏ hơn máy đập thì bin chứa sẽ đầy liên tục và phải dừng dây.

Câu hỏi thường gặp