Chakki: máy nghiền đá granit thủ công và bài toán đá cứng

Chakki là gì và vì sao lại chọn đá granit

Chakki là tên gọi của cặp đĩa đá nghiền, trong đó một đĩa đứng yên còn đĩa kia quay, vật liệu được nạp vào lỗ trung tâm và bị ép ra vành theo lực ly tâm. Người ta chọn đá granit làm đĩa vì khoáng trường thạch và thạch anh trong đá tạo ra bề mặt nhám đều, giữ được độ bám khi quay chậm và gần như không sinh mạt kim loại. Bột ra khỏi máy vì thế giữ mùi tự nhiên, không bị nóng cục bộ và không lẫn sắt — đúng ba điểm yếu mà trục thép tốc độ cao thường mắc phải.

Ở góc nhìn công nghiệp, chakki là mô hình thu nhỏ của mọi bài toán nghiền đá cứng. Khi chuyển từ quy mô đĩa đá vài chục kg/h lên dây chuyền hàng tấn mỗi giờ, người thiết kế không thể chỉ phóng to đĩa đá, mà phải thay cơ chế mài bằng cơ chế ép lớp vật liệu, đồng thời chọn vật liệu chịu mài mòn cho chi tiết làm việc.

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật khi nghiền granit

Granit có độ cứng 6 - 7 theo thang Mohs, cường độ nén phổ biến 100 - 250 MPa và hàm lượng thạch anh cao nên tính mài mòn rất lớn. Vật liệu này cũng giòn, ít dính, hút ẩm thấp, cho phép nghiền khô liên tục mà không cần sấy. Hệ quả kỹ thuật rõ nhất là chi phí hao mòn chi tiết nghiền thường chiếm tỷ trọng cao trong giá thành, cao hơn hẳn so với nghiền đá vôi.

Cấp liệu vào máy nghiền mịn cần được đập nhỏ trước, thường giới hạn dưới 25 mm, độ ẩm dưới 6% để tránh kết khối ở phễu và tắc nghẽn đường gió. Với mục tiêu bột mịn làm chất độn, chỉ số quan trọng không phải độ mịn trung bình mà là lượng hạt lọt sàng ở cỡ danh định, vì hạt thô còn sót sẽ làm xước bề mặt sản phẩm tráng phủ.

Nguyên lý và quy trình

1. Đá granit sau nổ mìn được đập hàm về cỡ dưới 25 mm, loại bỏ đất và tạp chất trước khi vào phễu chứa.
2. Cân định lượng và máy cấp liệu rung đưa vật liệu đều vào buồng nghiền; không nạp quá dày vì lớp vật liệu quá dày làm con lăn trượt, quá mỏng làm con lăn chạm vành.
3. Bột theo dòng khí lên bộ phân loại kiểu rotor; hạt đạt cỡ đi tiếp, hạt thô rơi lại vành nghiền để nghiền lại.
4. Sản phẩm đạt chuẩn được tách ở lốc thu bụi, khí còn lại qua lọc túi vải trước khi xả ra môi trường.
5. Bột gộp về vít tải và gầu nâng, sau đó vào xi lô thành phẩm hoặc đóng bao theo trọng lượng đặt trước.

Cấu hình thiết bị

Với granit, cụm nghiền thô bằng máy kẹp hàm hoặc máy côn gần như bắt buộc; nếu cho cục quá lớn vào máy nghiền mịn, rotor phân loại sẽ rung và dòng khí bị xáo trộn, kéo độ mịn tụt nhanh. Vật liệu chế tạo con lăn và vành nghiền nên là hợp kim đúc giàu crôm hoặc gang crôm, thay vì thép thường.

Câu hỏi thường gặp