
Ba kiểu máy và công dụng
Máy nghiền rung cối kín dùng cho đất, đá, sỏi, xỉ: mẫu được đưa vào cối có vòng và búa, rung ở tần số cao, nghiền tới 80 - 200 mesh trong 2 - 6 phút. Công suất 0,1 - 0,6 t/h, động cơ 1,1 - 2,2 kW, cối kín nên không phát bụi - phù hợp môi trường phòng thí nghiệm nhỏ.
Máy cắt và nghiền mẫu thực vật dùng lưỡi quay và lưỡi tĩnh, tốc độ khoảng 1.400 vòng/phút, sàng 0,5 - 1,5 mm, cho độ mịn 60 - 120 mesh, mỗi lần tới 50 g. Máy không sinh nhiệt nhiều nên giữ được độ ẩm mẫu - yếu tố quan trọng khi phân tích hàm lượng nước. Máy nghiền bi siêu nhỏ dùng cho mẫu nhỏ và nghiền ướt hoặc đông lạnh, có thể xử lý 192 mẫu mỗi lần trong 1 - 3 phút.
| Loại mẫu | Thiết bị | Độ mịn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Đất, đá, xỉ | Máy nghiền rung cối kín | 80 - 200 mesh | 2 - 6 phút mỗi mẻ |
| Lá, thân, rễ khô | Máy cắt lưỡi | 60 - 120 mesh | Giữ được độ ẩm |
| Hạt, ngũ cốc | Máy cắt hoặc máy búa nhỏ | 60 - 100 mesh | Tránh sinh nhiệt |
| Mẫu nhỏ, DNA | Máy nghiền bi siêu nhỏ | Tới 5 µm | Nghiền ướt hoặc đông lạnh |
| Đất ẩm | Máy nghiền rung | 80 - 200 mesh | Sấy khô trước khi nghiền |
Điều kiện vận hành tại Tanzania
Điện áp dao động và mất điện theo lịch là vấn đề thực tế. Máy nghiền rung dùng động cơ 1,1 - 2,2 kW có thể chạy qua ổn áp nhỏ, nhưng nếu dùng máy phát thì cần công suất gấp 2,5 lần công suất máy để chịu dòng khởi động. Nên chọn máy có khởi động mềm hoặc biến tần nếu phải chạy máy phát thường xuyên.
Bụi là vấn đề thứ hai. Máy cối kín phù hợp hơn máy hở trong phòng nhỏ, và nên đặt máy trong tủ hút hoặc phòng riêng có thông gió. Với mẫu đất, bụi mịn có thể ảnh hưởng tới kết quả phân tích mẫu khác nếu không vệ sinh kỹ.
Chống lẫn chéo và vệ sinh
- Chọn cối và lưỡi tháo rời hoàn toàn, không có góc chết
- Vệ sinh bằng chổi mềm, sau đó lau cồn 70% và sấy khô
- Với mẫu đất, nghiền một mẻ cát sạch để "rửa" cối giữa các mẫu
- Ghi mã mẫu trên cối nếu dùng cối riêng cho từng loại
- Không dùng chung cối giữa mẫu đất và mẫu thực vật nếu phân tích kim loại nặng
Kinh nghiệm phòng thí nghiệm
- Chọn máy theo loại mẫu trước, rồi mới theo công suất.
- Ưu tiên cối kín nếu phòng nhỏ và không có tủ hút.
- Kiểm tra nhiệt độ buồng nghiền sau 10 phút chạy liên tục.
- Ghi thời gian nghiền vào sổ mẫu, đây là biến số ảnh hưởng kết quả.
- Dự trù 1 bộ lưỡi và sàng thay thế cho mỗi máy.
Câu hỏi thường gặp
Máy nghiền mẫu đất cần độ mịn bao nhiêu?
Thường 80 - 200 mesh cho phân tích hóa học. Với phân tích cỡ hạt hoặc khoáng vật, cần mịn hơn, tới 200 - 325 mesh.
Máy nghiền rung có làm nóng mẫu không?
Có, sau 2 - 3 phút chạy liên tục nhiệt độ cối tăng. Nên nghiền theo chu kỳ 1 - 2 phút, nghỉ giữa các chu kỳ nếu mẫu nhạy nhiệt.
Nên mua máy một cối hay nhiều cối?
Với phòng phân tích đa loại mẫu, nên có ít nhất hai cối riêng: một cho đất đá, một cho thực vật, để tránh lẫn chéo.





