Định giá tài sản nhà máy nghiền đá: ba phương pháp

Đối tượng định giáDây nghiền bột đá

Thiết bị trọng yếuLM, MTW, MTM, SCM

Tuổi thọ xét theo5 / 10 năm trở lên

Quy mô điển hình5 - 60 t/h

Yếu tố quyết địnhGiá trị lắp đặt

Vì sao dây nghiền bột đá khó định giá hơn máy công trình

Thiết bị nghiền là loại máy đặt cố định và thường được thiết kế riêng cho từng mặt bằng. Hai dây nhìn giống nhau ngoài vỏ có thể khác nhau về năng suất, cấu hình phân ly, hệ điều khiển và đường kính mâm nghiền. Vì mỗi nhà máy là một cấu hình riêng, dữ liệu so sánh trên thị trường thứ cấp mỏng hơn nhiều so với xe tải hay máy xúc. Đó là lý do công tác thẩm định dây nghiền phải dựa vào kỹ thuật chứ không chỉ dựa vào giáo trình tài chính.

Một điểm nữa là giá trị phụ thuộc vào việc định giá theo nguyên trạng hay tháo rời. Một máy nghiền đứng LM gắn liền móng bê tông, đường điện trung thế, ống dẫn khí nóng và hệ thủy lực đã được cân chỉnh. Nếu người mua nhận cả nhà máy đang vận hành, họ chạy tiếp được ngay và phần lắp đặt đóng góp giá trị. Nếu máy bị bán rời, người mua phải tháo, chở, dựng lại và chạy thử, nên chính thiết bị đó bị trừ giá.

Ba phương pháp định giá và lúc nào dùng

Phương pháp chi phí: lấy giá mua mới của một thiết bị tương đương, cộng chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử và thuế, rồi trừ đi hao mòn vật chất, lạc hậu chức năng và suy giảm kinh tế. Dùng khi thiết bị chuyên dùng, ít có mẫu so sánh.
Phương pháp thị trường: tìm ít nhất ba giao dịch gần đây của máy cùng chủng loại, gần cấu hình, rồi điều chỉnh theo tuổi, tình trạng, năng suất và khu vực. Dùng cho thiết bị phổ thông, thanh khoản tốt.
Phương pháp thu nhập: lấy dòng tiền mà dây nghiền tạo ra trong thời gian còn lại, chiết khấu về hiện tại. Dùng khi nhà máy có hợp đồng bao tiêu bột ổn định và bán theo giá trị doanh nghiệp.

Với dây nghiền bột đá, hai phương pháp đầu là chủ đạo. Phương pháp thu nhập khó tách riêng phần tiền do máy tạo ra khỏi phần do mặt bằng, đội ngũ và hợp đồng đầu ra mang lại, nên thường chỉ dùng để đối chiếu.

Căn cứ hình thành giá trị theo nhóm tài sản
Nhóm tài sản	Căn cứ chính	Mức trừ điển hình	Lưu ý
Máy nghiền chính	Chi phí và thị trường	Hao mòn 25 - 60%	Đo con lăn, mâm, hộp giảm tốc
Thiết bị phụ trợ	Chi phí	Hao mòn 30 - 70%	Quạt, lọc bụi, vít tải xuống cấp nhanh
Nhà xưởng, móng	Chi phí	Theo tuổi công trình	Tách khỏi giá trị thiết bị
Phần lắp đặt	Chi phí	Giữ nếu bán nguyên trạng	Mất gần hết nếu tháo rời

Cấu hình thiết bị và ảnh hưởng tới giá trị

Giá trị dây phụ thuộc rất nhiều vào chủng loại máy chính. Một dây dùng máy nghiền đứng LM thường được định giá cao hơn dây dùng máy Raymond cùng năng suất, vì máy đứng tích hợp sấy, tiết kiệm điện và xử lý được đá ẩm. Dây dùng máy châu Âu MTW hoặc MTW6X giữ giá tốt nhờ kết cấu gọn và dễ nâng cấp phân ly, trong khi dây máy nghiền siêu mịn SCM chỉ có giá trị cao khi thị trường đầu ra cần bột trên 325 mesh.

Hệ điều khiển cũng là khoản cộng trừ đáng kể. Dây có PLC, biến tần cho phân ly và cảm biến nhiệt độ đầy đủ được đánh giá cao hơn dây chạy bằng khởi động trực tiếp. Ngược lại, thiết bị không đạt chuẩn môi trường về bụi sẽ bị trừ nặng, vì người mua phải tính thêm chi phí cải tạo lọc bụi và đường ống kín.

Lưu ý khi thẩm định dây nghiền

Tách rõ giá trị thiết bị, giá trị nhà xưởng và giá trị lắp đặt. Gộp chung ba phần rồi chia trung bình là cách định giá nhanh nhưng sai lớn khi tài sản bị tháo rời.
Máy đã qua đại tu có thể được cộng giá trị, nhưng phải có biên bản ghi rõ cụm nào đã thay, thay bằng phụ tùng gì. Không có giấy tờ thì coi như chưa đại tu.
Kiểm tra công suất thực bằng chạy tải ở đúng lưới bột mục tiêu. Năng suất ghi trên catalogue không phải căn cứ định giá.
Xét yếu tố vùng: dây đặt gần mỏ đá vôi và gần khách hàng có giá trị cao hơn dây nằm xa vùng nguyên liệu, chênh lệch có thể tới 15 - 25%.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao giá trị dây nghiền đang lắp đặt lại cao hơn giá trị tháo rời?

Vì móng bê tông, đường điện, đường ống và hệ thủy lực đã ăn khớp với nhà xưởng. Người mua nguyên trạng có thể chạy tiếp ngay, còn người mua tháo rời phải tính thêm chi phí tháo dỡ, vận chuyển, lắp lại và chạy thử, nên giá trị tài sản giảm đáng kể.

Độ hoàn vốn của thiết bị nghiền được xác định thế nào?

Thường theo tuổi sử dụng và giờ chạy thực tế. Máy dưới 5 năm còn giá trị cao, 5 - 10 năm tính theo mức mòn cụ thể của con lăn, vành nghiền, hộp giảm tốc, còn trên 10 năm chủ yếu định giá theo giá phế liệu cộng giá trị các cụm còn dùng được.

Ba loại giảm giá khi thẩm định thiết bị là gì?

Giảm giá do hao mòn vật chất, giảm giá do lạc hậu chức năng và giảm giá do yếu tố kinh tế bên ngoài. Ba khoản này độc lập với nhau, cùng một máy có thể bị trừ cả ba và tổng mức trừ quyết định giá trị thực.