Máy nghiền đá thủ công Philippines và hướng lên dây nhỏ

Máy nghiền đá thủ công Philippines — và hướng nâng cấp lên dây nhỏ

Quy môHộ gia đình tới 1 - 3 t/h

Cỡ hạt cấp liệu≤ 20 - 30 mm

Độ mịn sản phẩm80 - 200 mesh

Động cơ chính7,5 - 37 kW

Vật liệuĐá vôi, ngô, lúa, gia vị

Đặc điểm và yêu cầu kỹ thuật

Cối đá truyền thống của Philippines, gọi là ligsanan hay galingan sa batu, gồm hai phiến đá tròn xếp trên nhau, phiến trên có lỗ nạp liệu và tay quay gỗ. Ngô hoặc gạo được rót vào lỗ rồi ép giữa hai mặt đá khi quay, hạt rơi ra dạng mảnh. Ưu điểm là giữ mùi vị nguyên liệu và không dùng điện; nhược điểm là năng suất rất thấp, chỉ vài chục đến vài trăm gam mỗi phút, phụ thuộc sức người và không kiểm soát được cỡ hạt.

Khi chuyển sang chế biến đá vôi, yêu cầu kỹ thuật khác hẳn. Đá vôi có độ cứng Mohs 3 - 4, dễ nghiền hơn ngô nhưng khối lượng riêng lớn và sinh bụi nhiều. Bột vôi cải tạo đất chua ở Philippines thường yêu cầu 80 - 100 mesh để phản ứng nhanh với đất; loại trộn vào thức ăn chăn nuôi hoặc tưới qua hệ thống cần mịn hơn, khoảng 150 - 200 mesh. Đá phải khô dưới 2 - 3% nước, nếu không mặt đá sẽ trơn trượt và bết.

Nguyên lý và quy trình nâng cấp

Thu gom đá vôi cục từ mỏ hoặc phụ phẩm khai thác, loại bỏ đá lẫn sét và muối biển.
Đập bằng búa tay hoặc đập hàm nhỏ để đưa liệu về dưới 20 - 30 mm, đủ cỡ cho máy nghiền cỡ nhỏ.
Phơi hoặc sấy liệu tới dưới 3% ẩm trước khi nạp vào máy.
Nghiền trong máy kiểu Raymond cỡ nhỏ, bộ phân ly chỉnh theo mesh mong muốn.
Thu bột qua lốc và lọc túi, đóng bao 25 hoặc 50 kg để bán cho hợp tác xã, trang trại.

Với hợp tác xã chỉ có liệu đã đập sẵn từ mỏ, có thể bỏ công đoạn đập và chỉ mua cụm nghiền cùng thiết bị thu bụi. Cách này giảm vốn và diện tích, đổi lại phụ thuộc liệu mua bên ngoài về cả cỡ hạt lẫn độ ẩm.

Quy mô và cấu hình cho dây nhỏ
Quy mô	Độ mịn	Thiết bị gợi ý	Công suất	Ghi chú
Hộ gia đình	Xay thô	Cối đá quay tay	20 - 80 g/phút	Chỉ dùng cho mẫu nhỏ, không bán bao
Xưởng nhỏ	80 - 100 mesh	MTM cỡ nhỏ	0,5 - 1 t/h	Vôi nông nghiệp rải đất
Hợp tác xã	100 - 200 mesh	MTM hoặc MTW nhỏ	1 - 3 t/h	Phụ gia thức ăn, bột trát
Doanh nghiệp	200 - 325 mesh	MTW	3 - 8 t/h	Cần liệu ổn định, có sấy

Cấu hình thiết bị

Một dây 1 t/h điển hình gồm đập hàm nhỏ, gầu nâng, phễu chứa, cấp liệu rung định lượng, máy nghiền MTM cỡ nhỏ với động cơ chính khoảng 37 kW, bộ phân ly chỉnh mesh, lốc thu bụi, lọc túi xung khí nén và tủ điện có bảo vệ quá dòng. Nếu nguyên liệu ẩm theo mùa, nên chọn phương án có đường khí nóng nhẹ để tránh dính buồng nghiền trong mùa mưa.

Ở quy mô này, sai số lớn nhất không nằm ở máy chính mà ở cấp liệu. Cấp liệu dao động làm độ mịn và điện năng dao động theo, khiến bao bột khi đạt khi không đạt chuẩn. Nên dùng cấp liệu rung có biến tần, kèm phễu chứa đủ lớn để tách dao động từ công đoạn đập.

Kinh nghiệm thực tế

Không nên dùng đá cuội ven biển lẫn muối và tạp chất, vì mặt nghiền mòn nhanh và bột bị nhiễm mặn, không dùng được cho thức ăn chăn nuôi.
Với dây dưới 2 t/h, kiểm tra độ ẩm bằng cách nắm đá trong tay, nếu bết thành cục thì phải phơi trước khi nghiền.
Đóng bao 25 kg kèm nhãn ghi rõ độ mịn giúp bán cho trang trại dễ hơn bán bột rời, vì người mua đã quen so sánh theo mesh.
Nên để một cụm phân ly dự phòng hoặc ít nhất một bộ cánh phân ly thay thế, vì đây là chi tiết quyết định cỡ hạt mà lại hay bị bỏ qua khi mua máy.

Câu hỏi thường gặp

Cối đá xay tay còn dùng được cho sản xuất không?

Không cho sản xuất hàng hóa. Một cối đá granite chỉ đạt vài chục đến vài trăm gam mỗi phút, đủ cho hộ gia đình. Muốn bán bột vôi nông nghiệp theo bao thì phải chuyển sang máy điện cỡ nhỏ từ 0,5 t/h trở lên.

Bột vôi nông nghiệp ở Philippines cần độ mịn bao nhiêu?

Đa số dùng 80 - 100 mesh để rải trực tiếp trên đất chua. Loại trộn vào thức ăn chăn nuôi hoặc bón qua hệ thống tưới cần 150 - 200 mesh để tan nhanh hơn.

Dây nghiền đá vôi cỡ nhỏ 1 t/h đầu tư gồm gì?

Thường gồm đập hàm nhỏ đưa liệu về dưới 30 mm, máy nghiền kiểu Raymond MTM cỡ nhỏ khoảng 37 kW, bộ phân ly chỉnh theo mesh, lọc túi xung khí nén và tủ điện. Với liệu đã đập sẵn, có thể bỏ qua công đoạn đập để giảm chi phí.

Loại đá vôi nào phù hợp cho dây nhỏ?

Nên dùng đá vôi có CaCO₃ trên 90% và SiO₂ thấp, lấy từ các mỏ đá vôi dạng núi đá. Đá cuội ven biển thường lẫn tạp chất và muối, làm mòn mặt nghiền nhanh và giảm chất lượng bột.